บ้านอิตลากายจากดานัง: ขนมสีดำที่คุณจะจำได้หลังจากลิ้มรสเพียงครั้งเดียว

ครั้งแรกที่ฉันได้กินบั๋ญอิ๊ดลากาย (ขนมข้าวเหนียวใส่ใบกระบองเพชร) ไม่ใช่ที่ร้านอาหารไหนเลย แต่เป็นที่แผงเล็กๆ ในตลาดกอน ตอนที่กำลังเดินเล่นหาอะไรกินเล่นในช่วงบ่าย แม่ค้ายื่นขนมห่อใบตองให้ฉัน เป็นรูปกรวยเล็กจิ๋วที่พอดีอยู่ในอุ้งมือ พอปอกออกมาเห็นเป็นสีดำสนิท ต้องยอมรับว่าตอนนั้นฉันแอบชะงักไปนิดหนึ่ง — ดูไม่ "น่ากิน" เลยสักนิด แต่พอกัดเข้าไปคำเดียวก็เข้าใจเลยว่าทำไมคนภาคกลางถึงรักมันขนาดนี้

บั๋นอิ๊ตล้าไก (ขนมข้าวเหนียวใบไก) มีอะไรพิเศษ?ขอพูดให้ชัดเจนเพราะหลายคนมักสับสน: บั๋นอิ๊ตล้าไกไม่ใช่บั๋นอิ๊ตกุ้งหมูรสเค็มที่ร้านหลายแห่งในดานังนิยมขาย นี่คือขนมหวาน แท้จริงแล้วเป็นของขึ้นชื่อดั้งเดิมจากบิ่ญดิ่ญ (ซึ่งพบได้ทั่วไปในฟู้เอียนและกว๋างหงายด้วย) ที่ติดตามผู้คนจากภาคกลางเวียดนามมาจนถึงดานัง สิ่งที่ทำให้ขนมนี้พิเศษคือใบกาย — ต้มแล้วตำจนละเอียด จากนั้นนำมาผสมกับแป้งข้าวเหนียว ทำให้เกิดสีเขียวดำอันเป็นเอกลักษณ์และกลิ่นหอมที่พิเศษเฉพาะตัว มีกลิ่นอ่อนๆ ติดฉุนนิดๆ แต่นุ่มนวล ไส้มักทำจากถั่วเขียวบดละเอียดผสมน้ำตาล บางที่ก็ใส่มะพร้าวขูดหรือขิงเล็กน้อยเพิ่มเข้าไป เปลือกเหนียวนุ่ม ไส้หอมมันหวาน ห่อด้วยใบตองแล้วนำไปนึ่ง — ฟังดูง่ายแต่ทำจริงแล้วยุ่งยากมากทีเดียว

ความรู้สึกเมื่อกินครั้งแรกคือความเหนียว। เปลือกข้าวเหนียวกาว ติดบนฟันเบาๆ แต่ไม่เหนียวเกินไป และยิ่งเคี้ยวยิ่งมีกลิ่นหอม จากนั้นก็มาถึงไส้ถั่วเขียวที่หอมมัน หวานพอดีไม่หวานจัด — เป็นความหวานแบบขนมพื้นบ้าน กินแล้วไม่รู้สึกเลี่ยน ส่วนขนมที่มีขิงจะมีรสติดปากอุ่นๆ เหมาะกับช่วงที่ดานังฝนตกอากาศเย็นๆ ขนมเล็กๆ กินสองสามชิ้นครั้งเดียวตอนไหนก็ดี ดื่มคู่กับชิมชาร้อนๆ ก็พอดี สิ่งที่ฉันชอบมากที่สุดคือมันแท้จริง: ไม่มีการแต่งแต้ม ไม่มีสีเทียม (สีดำคือสีแท้ของใบ) ไม่พยายามแกล้งหรู ขนมสีดำหลวกๆ ที่ดูน่าเกลียดนั่นแหละเป็นสิ่งที่ทำให้ฉันนึกถึงเวียดนามกลางมากที่สุด

ที่ดานังจะซื้อได้ที่ไหน? บอกตามตรงเพื่อจะได้ไม่มีใครคาดหวังผิดๆ: ที่ดานังไม่มี "ร้านบั๊ญอิ๊ตใบเตยชื่อดัง" แบบจุดเช็คอิน เนื่องจากเดิมทีเป็นของขึ้นชื่อจากบิ่ญดิ่ญ ที่ดานังขนมนี้จึงถูกขายส่วนใหญ่ในรูปแบบของฝาก/ของขึ้นชื่อ ไม่ใช่ร้านอาหารเฉพาะทาง สถานที่ที่หาได้ง่ายที่สุดมีดังนี้: ตลาดโชกน (290 หุ่งเวือง, ไห่โจว): มีแผงขายขนมบั๊ญอิ๊ดลาไก (bánh ít lá gai) สดใหม่ ราคาประมาณ 4,000–6,000 ดองต่อชิ้น เป็นที่ที่ฉันมักจะซื้อประจำ และสามารถกินได้เลยที่ร้าน - ตลาดฮาน (119 Tran Phu, Hai Chau): ก็มีเช่นกัน สะดวกสำหรับแขกที่พักใกล้ใจกลางเมือง ร้านของฝากพิเศษจากภาคกลางเวียดนาม / ร้านของฝากพิเศษที่กระจายอยู่ทั่วเมือง: บรรจุหีบห่อไว้แล้ว สะดวกสำหรับนำกลับไปเป็นของฝากมากกว่าจะกินทันที ราคาและสินค้าจะแตกต่างกันไปตามแต่ละแผง ดังนั้นควรสอบถามให้ชัดเจนก่อนซื้อว่าขนมทำวันไหนและมีไส้อะไร (ถั่วเขียวหรือมะพร้าว)

เคล็ดลับการกิน การเก็บรักษา และการซื้อเป็นของฝาก - อร่อยที่สุดภายใน 1–2 วัน เป็นขนมทำมือ มีสารกันบูดน้อย หากเก็บไว้นานเปลือกข้าวเหนียวจะแข็งและเปรี้ยวได้ง่าย ซื้อเป็นของฝากไปไกลๆ: เลือกแบบสุญญากาศหรือถามให้ชัดเจนเรื่องวันหมดอายุ พอถึงที่หมายแล้วนึ่งอีกสักไม่กี่นาที เปลือกก็จะนุ่มเหนียวเหมือนใหม่ - ขนมปังแข็งอย่ารีบทิ้งนะ — นำไปนึ่งหรืออุ่นในไมโครเวฟโดยวางถ้วยน้ำไว้ข้างๆ ก็จะนิ่มขึ้นมาเหมือนเดิมทันที ซื้อลองชิมสักสองสามชิ้นก่อนที่จะกวาดซื้อไปทีเดียวเป็นสิบชิ้น เพราะความหวานและกลิ่นใบกายของแต่ละบ้านทำออกมาไม่เหมือนกัน

สรุป: บั๋นอิ๊ตลาไก ไม่ใช่อาหารที่ "หรูหรา" สำหรับอวด และในดานังก็ไม่ได้ผูกติดกับร้านที่มีชื่อเสียงแห่งใดเลย แต่สำหรับฉันแล้วนั่นแหละคือความน่ารัก: ขนมพื้นบ้านสีดำๆ เหนียวนุ่มหอมกรุ่น เรียบง่ายไม่ปรุงแต่ง ซื้อมาจากแผงตลาดเฉยๆ ก็อร่อยได้แล้ว ถ้าคุณแวะมาดานังและอยากลองชิมอะไรที่ "แท้จริง" ของภาคกลางเวียดนาม แทนที่จะเป็นเมนูที่คุ้นเคยจนเกินไป ก็แค่แวะไปที่ตลาดกงหรือตลาดฮานแล้วซื้อมาสักสองสามอย่าง ราคาถูกด้วย แล้วใครจะรู้ คุณอาจจะจดจำมันไปนานเหมือนที่ฉันจำได้ก็ได้