Huế ต้องไปลังไหน: เลือกหนึ่งในสาม ขึ้นอยู่กับว่าคุณต้องการเห็นอะไร

เว้มีสุสานกษัตริย์ราชวงศ์เหงียนนับสิบแห่ง แต่แทบไม่มีใครไปดูได้ครบทุกแห่ง คนที่เดินทางสองวันมักมีเวลาไปได้เพียงหนึ่งหรือสองแห่งเท่านั้น แล้วก็ต้องเลือก นี่คือวิธีเลือก

ขอพูดสั้นๆ ก่อนว่า สุสานที่คุ้มค่าแก่การไปเยี่ยมชมมากที่สุดสามแห่งคือ ไข่ดิ่ญ, ตื่อดึ๊ก และ มิญห์หมั่ง หากไปได้เพียงแห่งเดียว ให้เลือกไข่ดิ่ญ — เพราะมันไม่เหมือนสุสานอื่นใดเลย ถ้าชอบต้นไม้และพื้นที่โล่งกว้าง ให้เลือกตื่อดึ๊ก ถ้าชอบความเคร่งครัดเป็นระเบียบและความสมดุล ให้เลือกมิญห์หมั่ง

1. สุสานข่ายดิ่ญ — แปลกที่สุด และเล็กที่สุด

มองจากระยะไกลก็เห็นความแตกต่างแล้ว: เป็นก้อนสีเทาดำทั้งหมด สร้างด้วยคอนกรีตเสริมเหล็ก ไม่ใช่ไม้และอิฐเหมือนสุสานก่อนหน้านี้ สถาปัตยกรรมผสมผสานเอเชีย-ยุโรปจนยากที่จะเรียกชื่อได้ บางคนชื่นชมว่าเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว แต่บางคนก็ตำหนิว่าเป็นการผสมผสานที่ไม่ลงตัว เริ่มก่อสร้างในปี 1920 และเพิ่งจะเสร็จสมบูรณ์ในปี 1931 กล่าวคือใช้เวลาก่อสร้างนานถึงสิบเอ็ดปี และแล้วเสร็จหลังจากที่พระเจ้าแผ่นดินสวรรคตไปแล้วถึงหกปี

แต่สิ่งที่ทำให้ผู้คนต้องหยุดชะงักอยู่ภายใน ณ พระตำหนักเทียนดิ่ญ: ผนังและเพดานทั้งหมดถูกประดับด้วยเศษกระเบื้องเคลือบและแก้วอย่างแน่นขนัด ประกอบกันเป็นรูปมังกร หงส์ ดอกไม้ใบไม้ และเมฆ ไม่ใช่ภาพวาด — แต่คือชิ้นส่วนแตกหักนับหมื่นชิ้นที่ถูกประกอบเข้าด้วยกันทีละชิ้น พอได้ยืนอยู่กลางห้องนั้นแล้วถึงเข้าใจว่าทำไมสุสานแห่งนี้ถึงสร้างนานขนาดนี้

ด้านมืดของมันก็ควรรู้ไว้เช่นกัน เพื่อหาเงินมาสร้าง ราชสำนักได้ขึ้นภาษีที่นา และนั่นเป็นหนึ่งในเหตุผลที่คนรุ่นหลังกล่าวถึงข่ายดิ่งด้วยท่าทีที่ไม่ค่อยเป็นมิตรนัก งานก่อสร้างนั้นสวยงาม แต่ราคาที่ต้องจ่ายคือประชาชนเป็นผู้แบกรับ

ความจริง: ที่นี่เป็นสุสานที่เล็กที่สุดในสามแห่ง เดินชมได้เร็วที่สุด — แต่ชันที่สุด ต้องปีนบันไดต่อเนื่องหลายขั้น ใครที่ไม่ชอบปีนบันไดควรวางแผนล่วงหน้า

2. สุสานตื่อดึ๊ก — กว้างขวาง เขียวขจี และเศร้าสร้อย

ตรงกันข้ามกับข่ายดิ่งห์โดยสิ้นเชิง ที่นี่ไม่เหมือนสุสานเลย แต่เหมือนสวนที่มีทะเลสาบมากกว่า มีต้นสน ทะเลสาบลิ่วเขียม ศาลาน้ำ ทางเดินปูหินคดเคี้ยวแทรกอยู่ท่ามกลางต้นไม้ เหตุผลง่ายมาก — พระเจ้าตึ๊ดึ๊ก (Tự Đức) ทรงใช้สถานที่แห่งนี้ในช่วงที่ยังทรงพระชนม์ชีพ เพื่อพักผ่อน ตกปลา และแต่งบทกวี สถานที่นี้ถูกสร้างขึ้นในช่วงทศวรรษ 1860 ซึ่งขณะนั้นพระองค์ยังทรงครองราชย์อยู่อีกกว่าสิบห้าปี

มีรายละเอียดหนึ่งที่ทำให้หลายคนต้องหยุดยืนอยู่นานที่แผ่นศิลาจารึกขนาดใหญ่ตรงกลางสุสาน ตามธรรมเนียมแล้ว แผ่นศิลาที่สรรเสริญพระราชาจะต้องเขียนโดยกษัตริย์ผู้สืบทอดราชบัลลังก์ ตึ๊ดึ๊กไม่มีบุตร ดังนั้นพระองค์จึงทรงเขียนจารึกให้ตัวเองด้วยพระองค์เอง — และในนั้นทรงยอมรับความผิดของตนเอง ทรงตำหนิตัวเองถึงเหตุการณ์ต่างๆ ที่เกิดขึ้นในรัชสมัยของพระองค์ การที่กษัตริย์พระองค์หนึ่งทรงพระราชนิพนธ์คำจารึกบนศิลาจารึกด้วยพระองค์เอง แล้วยังทรงตำหนิพระองค์เองในนั้น นับเป็นเรื่องที่หาได้ยากยิ่ง

ตามความเป็นจริง: กว้างที่สุด เดินเยอะที่สุด แต่พื้นเรียบและมีร่มเงามาก เหมาะสำหรับคนที่เดินช้า เหมาะกับการถ่ายรูป ที่นี่ยังเป็นสุสานที่มักมีส่วนที่กำลังบูรณะอยู่ — ควรตรวจสอบข้อมูลก่อนไปเพื่อจะได้ไม่ผิดหวัง

3. ลังมิ่นม่าง — ศักดิ์สิทธิ์และสมดุล

หากข่ายดิ่งห์เป็นคนแหวกแนว และตื่อดึ๊กเป็นคนโรแมนติก มิญห์หมั่งก็คือผู้ที่มีระเบียบแบบแผน สุสานทั้งหมดตั้งอยู่บนแกนเดียวกัน สิ่งปลูกสร้างทั้งสองข้างจัดวางอย่างสมมาตรอย่างสมบูรณ์แบบ เมื่อเดินเข้าประตูไปก็จะเดินตามเส้นทางเดียวเท่านั้น ผ่านลานนี้ไปสู่ลานโน้น จากสระน้ำนี้ไปสู่สระน้ำโน้น สร้างขึ้นในช่วงต้นทศวรรษ 1840 และความรู้สึกที่มันทิ้งไว้นั้นตรงกับบุคลิกของกษัตริย์ที่มีชื่อเสียงเรื่องความเข้มงวดและให้ความสำคัญกับระเบียบแบบแผนอย่างแท้จริง

ความจริงคือ: อยู่ไกลจากใจกลางเมืองที่สุดในบรรดาสุสานทั้งสามแห่ง แต่แลกมาด้วยความเงียบสงบกว่า และพื้นที่ที่โปร่งโล่งกว่า

สิ่งที่ควรรู้ก่อนออกเดินทาง

สุสานทั้งสามแห่งกระจัดกระจายกันอยู่ ไม่สามารถเดินไปมาระหว่างกันได้ พวกมันตั้งอยู่ทางทิศใต้และทิศตะวันตกเฉียงใต้ของเมือง ห่างกันไม่กี่กิโลเมตร จำเป็นต้องมีพาหนะ จะเลือกนั่งรถพร้อมคนขับหรือเช่ามอเตอร์ไซค์ก็ได้ทั้งนั้น แต่ถ้าทั้งสามคนจะเที่ยวกันทั้งวัน รถสี่ล้อจะช่วยให้เหนื่อยน้อยกว่ามากเลยค่ะ

ไปตั้งแต่เช้าตรู่นะ สุสานทั้งสามแห่งมีลานอิฐโล่งๆ เยอะมาก ไม่มีร่มเงาเลย แล้วแดดที่เว้ก็แรงมากด้วย พอเลยสิบโมงไปก็เริ่มร้อนจนทนไม่ไหวแล้ว

แต่งตัวให้สุภาพเรียบร้อยบ้าง นี่คือสุสานของกษัตริย์ ไม่ใช่เพียงแค่สถานที่ถ่ายรูป — พื้นที่หลายแห่งในสุสานยังคงมีควันธูปและผู้คนมาไหว้บูชา เสื้อแขนยาว กางเกง หรือกระโปรงยาวผ่านเข่านั้นเหมาะสม ชุดอาวเดยนั้นเข้ากับบรรยากาศมากนัก แต่จำไว้ว่าคุณต้องปีนบันได

รองเท้าควรเป็นแบบหุ้มปิดและเกาะพื้นดี ที่นี่มีขั้นบันไดหินจำนวนมาก ซึ่งมักจะเปียกชื้นและมีตะไคร่น้ำ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อฤดูฝนกำลังจะมาถึง รองเท้าแตะเป็นความผิดพลาดที่พบบ่อยที่สุดที่นี่

ลำดับการไปให้กระชับ: ไปสุสานข่ายดิ่งก่อนเพื่อเลี่ยงแดดเพราะต้องเดินขึ้น จากนั้นเดินเล่นชิลๆ ไปสุสานตื่อดึ๊ก แล้วค่อยไปสุสานมิงห์หมั่งถ้ายังมีแรงเหลือ ใครมีเวลาแค่ครึ่งวันให้ข้ามสุสานมิงห์หมั่งไป

สุดท้ายนี้: อย่าพยายามยัดทั้งสุสานกษัตริย์และพระราชวังหลวง (ไดโน่ย) ไว้ในวันเดียว ราชวังอยู่คนเดียวก็พอให้หลงไปตลอดทั้งวัน — มีการกล่าวถึงเรื่องนี้ใน บทความเกี่ยวกับราชวังและภาพถ่ายฮวงที่ถ่ายจากเครื่องบินในปี 1932.

ภาพ: dronepicr (CC BY 2.0), CEphoto / Uwe Aranas (CC BY-SA 3.0) — Wikimedia Commons