ของขวัญจากทะเลเดือนตุลาคม: ไปขูดสาหร่ายทะเลนามโอ สาหร่ายล้ำค่าที่ขึ้นบนหน้าผาหินของดานัง

ทุกปี เมื่อสายฝนสุดท้ายเพิ่งหยุดลงและสายลมเริ่มเย็นลง ชาวหมู่บ้านชาวประมงนามโอ (ดานัง) ก็จะเฝ้ารอมองไปยังโขดหินริมทะเลอีกครั้ง นั่นคือช่วงเวลาที่ "ของขวัญจากทะเล" หวนคืนมา: แผ่นสาหร่ายสีดำเงางาม นุ่มลื่น เกาะอยู่ตามหน้าผาหินริมน้ำ ซึ่งชาวบ้านที่นี่เรียกกันอย่างเรียบง่ายว่า "แยมทะเล" แยมทะเลไม่สามารถปลูกได้ และไม่สามารถเพาะเลี้ยงได้ มันขึ้นเองตามธรรมชาติ เฉพาะบนแนวหินรอบหมู่บ้านนามโอ (เขตเลียนเจี่ยว) เท่านั้น และเพียงแค่ในช่วงฤดูสั้น ๆ สาหร่ายมักจะเริ่มงอกขึ้นราวเดือนตุลาคมตามปฏิทินสากล หลังฤดูฝน แล้วไปจนถึงช่วงใกล้เทศกาลเต๊ด (ตรุษญวน) — พูดให้ถูกก็คือ ตอนนี้เป็นช่วงต้นฤดูพอดีเลยค่ะ แต่ทะเลไม่ได้เป็นไปตามปฏิทินของคน: บางปีฝนไม่ตก สาหร่ายงอกช้า ชาวบ้านต้องรอจนถึงกลางเดือนพฤศจิกายนจึงจะออกไปขูดสาหร่ายรอบแรกได้ และการ "ออกไปขูด" ในที่นี้ไม่ใช่เรื่องง่ายเลย คนเก็บต้องคอยจับจังหวะน้ำให้พอดี — เพราะเฉพาะตอนที่น้ำลงเท่านั้น ลานหินที่จมอยู่ใต้น้ำจึงจะโผล่ขึ้นมา พวกเขามักจะสวมเสื้อกันหนาว ใส่ถุงมือ และใส่ถุงเท้าเพื่อไม่ให้เท้าถูกโขดหินแหลมคมบาด จากนั้นจึงคลำทางออกไปยังโขดหินตั้งแต่ตี 3–5 ขณะที่ฟ้ายังมืดและน้ำยังเย็นเฉียบ อุปกรณ์มีเพียงแผ่นเหล็กรีดบางสำหรับขูดและถุงตาข่ายที่สะพายไว้ข้างลำตัวเท่านั้น แต่ละคนเก็บสาหร่ายสดได้เพียงประมาณ 3–5 กิโลกรัมต่อครั้ง สิ่งที่พิเศษคือ คนส่วนใหญ่ที่ก้มหน้าก้มตาทำงานอยู่บนโขดหินในยามรุ่งสางนั้นกลับเป็นคุณตาคุณยายที่อายุเกิน 60 ปีแล้ว บางคนอายุถึง 70–75 ปี สาหร่ายจีฉ่ายต้องเก็บตอนที่ยังอ่อนอยู่ถึงจะอร่อย ถ้าปล่อยให้แก่จะเสียรสชาติ เมื่อขูดเสร็จแล้ว สาหร่ายจะถูกล้างด้วยน้ำทะเลทันที จากนั้นนำกลับบ้านไปล้างน้ำจืดอีกสองครั้งแล้วพักให้สะเด็ดน้ำ ถ้าอยากเก็บไว้นาน ๆ ให้บีบน้ำออกบางส่วน แล้วตากแดดหนึ่งแดดจนเป็นผลไม้แช่อิ่มแห้ง — และนี่คือเหตุผลที่มันราคาแพง: ต้องใช้ผลสดประมาณ 10 กิโลกรัมจึงจะได้ของแห้งเพียง 1 กิโลกรัม แรงงานก็ทางหนึ่ง แดดก็อีกทางหนึ่ง ผลไม้เชื่อมอบแห้งทุกกิโลจึงเป็นทั้งฤดูกาลที่ผู้เฒ่าผู้แก่ในหมู่บ้านชาวประมงทุ่มเทจมตัวอยู่กับงานนี้ กินอย่างไรดี? วิธีที่นิยมที่สุดคือทำแกงจืด — สาหร่ายรงหมุตต้มกับกุ้งฝอยให้รสหวานกลมกล่อม บางพื้นที่ในช่วงเทศกาลเต๊ตจะต้มกับปลาบอมเบย์ดั๊ก นอกจากแกงจืดแล้วยังนำไปผัดหรือตุ๋นกับกระดูกได้อีกด้วย สาหร่ายสดกินแล้วกรุบกรอบ ส่งกลิ่นเค็ม ๆ ฉุน ๆ แบบ "ทะเล" สุด ๆ — คนที่คุ้นเคยจะติดใจ ส่วนคนที่ไม่เคยลองอาจรู้สึกว่ากลิ่นแปลก ๆ ในช่วงแรก ซื้อได้ที่ไหน และควรระวังอะไรบ้าง? - มุ่งหน้าไปยังย่านนามโอ (เขตเลียนเจี๋ยว) — แวะตลาดนามโอ หรือสอบถามชาวหมู่บ้านชาวประมงโดยตรง เป็นของฝากพื้นเมืองที่เหมาะจะซื้อกลับบ้านมาก โดยเฉพาะแบบตากแห้ง - ราคา (ตัวเลขที่รายงานราวปี 2020 ใช้อ้างอิงเท่านั้น): สาหร่ายสด ~200,000–300,000 ดอง/กก. สาหร่ายแห้ง ~2.5–3 ล้านดอง/กก. ราคาปัจจุบันอาจแตกต่างไป — สอบถามให้ละเอียดก่อนซื้อ - เนื่องจากหายากและมีตามฤดูกาล จึงมักเจอสินค้าที่ผสมปลอมปน ควรซื้อให้ตรงฤดู เลือกสาหร่ายที่ยังอ่อน มีสีดำเงางาม และซื้อจากร้านที่น่าเชื่อถือในหมู่บ้าน - กลิ่นค่อนข้างแรง — ถ้าซื้อเป็นของฝากให้คนที่ยังไม่คุ้นเคย ควรบอกไว้ก่อนและแนะนำให้นำไปทำแกงจืด จะได้ "เข้าถึง" ได้ง่ายขึ้น แยมทะเลไม่ได้ดูโดดเด่นเหมือนอาหารพิเศษอื่น ๆ และก็ไม่มีร้านค้าที่หรูหราอลังการ มันเป็นเพียงหย่อมสาหร่ายไม่กี่หย่อมบนโขดหิน หนึ่งฤดูกาลในรอบปี และร่างของผู้คนที่ก้มตัวอยู่ท่ามกลางคลื่นในยามที่ฟ้ายังไม่สาง แต่บางทีอาจเป็นเพราะเหตุนี้เอง ใครก็ตามที่เคยซดซุปหมึตนามโอร้อน ๆ สักชามในวันที่อากาศเย็นสบาย ต่างก็จดจำได้ — นั่นคือรสชาติของทะเล และของหยาดเหงื่อแรงงานของผู้คน