แม่น้ำหอมและสมมติฐานว่าทำไมชาวเว้จึงพูดช้ากว่าคนในส่วนอื่นๆ ของประเทศ

มีสิ่งหนึ่งที่ใครก็ตามที่เดินทางจากดานังไปยังเว้จะสังเกตเห็นได้ภายในครึ่งชั่วโมง นั่นคือจังหวะการพูดที่ช้าลงอย่างเห็นได้ชัด ประโยคเดียวกัน คนดานังพูดจบไปแล้ว แต่คนเว้เพิ่งพูดได้แค่สองในสามส่วนเท่านั้น

ทฤษฎีพื้นบ้าน (ที่ไม่มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์รองรับเลยแม้แต่น้อย ต้องขอพูดให้ชัดตรงนี้ก่อน): เป็นเพราะแม่น้ำนั่นเอง แม่น้ำเฮืองไหลช้าจนถ้ามองนานๆ จะรู้สึกเหมือนมันหยุดนิ่งอยู่กับที่ อยู่ริมแม่น้ำแบบนี้มาหลายร้อยปี จะให้พูดเร็วก็คงเป็นเรื่องยาก

สมมติฐานที่จริงจังกว่านั้นคือ เว้เป็นเมืองหลวงมานานกว่า 140 ปี ที่ใดมีราชสำนัก ที่นั่นย่อมมีพิธีรีตอง มีลำดับชั้น มีเรื่องที่ต้องไตร่ตรองก่อนจะพูดออกมา ธรรมเนียมนั้นยังคงหลงเหลืออยู่ในวิธีที่ผู้คนออกเสียง — เบา กลมกล่อม ไม่หยาบกระด้าง

ผลที่เกิดขึ้นจริงสำหรับผู้ฟัง:

• สำเนียงเว้ฟังง่ายกว่าสำเนียงกว๋างสำหรับผู้เริ่มต้น เพราะพูดช้ากว่า • แต่คำศัพท์กลับแปลกกว่า: mô (ที่ไหน), tê (ที่นั่น), răng (ทำไม/เป็นอย่างไร), rứa (แบบนั้น), chi (อะไร) • ประโยคคลาสสิก: "Răng rứa hè?" = "ทำไมถึงเป็นแบบนั้นนะ?" สามคำ ไม่มีคำไหนอยู่ในตำราเรียนเลย

และมีรายละเอียดที่น่ารักอีกอย่างหนึ่ง คือคนเว้มักจะลงท้ายประโยคด้วยคำว่า "เห่อ" หรือ "จื๊อ" คำเหล่านี้ไม่ได้มีความหมายชัดเจนอะไรเลย มันแค่ทำให้ประโยคฟังดูนุ่มนวลขึ้นเท่านั้น พอฟังจนชินแล้ว หากขาดคำนี้ไปก็จะรู้สึกว่าประโยคมันห้วนๆ ยังไงชอบกล