Chuyến du hành trí tuệ Hà Nội năm 2015

Có ba lý do khiến tôi viết nhật ký du lịch một cách nghiêm túc như vậy: Một là, làm một kỷ niệm cho chính mình. Ký ức vốn ngắn ngủi, nên khi biến những hồi ức thành con chữ, nó trở thành món quà lưu niệm rẻ nhất. Hai là, trong suốt hành trình tôi nhận được sự giúp đỡ của rất nhiều bạn bè, nên chỉ có thể dùng bài nhật ký này để bày tỏ lòng biết ơn chân thành. Ba là, mong muốn chia sẻ kinh nghiệm với mỗi người bạn yêu thích du lịch, nếu bạn cũng vừa hay đi du lịch cùng khu vực này thì có thể dùng làm tài liệu tham khảo. Hôm qua đã kết thúc hành trình ở Ninh Bình, chuyến đi sáu ngày ở miền Bắc Việt Nam lần này cũng đã đến hồi kết. Hôm nay tôi chuẩn bị quay về công ty, dự kiến là chuyến bay lúc 16:35.Mấy ngày nay Hà Nội cứ mưa phùn lất phất mãi, vì vậy hôm nay quyết định chủ yếu là lịch trình trong nhà. Mở trip advisor lên, liền quyết định hôm nay sẽ đến Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam (4) và Nhà tù Hỏa Lò được mệnh danh là “Hanoi Hilton” (11) để có một chuyến du ngoạn tri thức. Trước chuyến du ngoạn tri thức này, tôi có một dự định, đó là muốn ghi lại hồ Hoàn Kiếm với những dáng vẻ khác nhau qua bốn mùa trong năm. Hồ Hoàn Kiếm tháng Ba đang ở giữa lúc giao mùa đông xuân, lá cây vẫn còn thưa thớt, thậm chí vẫn còn sót lại vài chiếc lá vàng.

Bảo tàng Phụ nữ nằm không xa về phía nam Hồ Hoàn Kiếm

Đây là một bảo tàng mô tả nhiều khía cạnh khác nhau của phụ nữ Việt Nam, bao gồm công việc thường ngày của phụ nữ, vai trò trong thời chiến và sự nâng cao địa vị cho đến ngày nay. (Vé vào cửa 30000VND)

Bức tượng được đặt trong sảnh tầng một dường như đang nói rằng mẹ là người bảo vệ của con cái.

Ở góc tầng hai có một video có thể xem được, với chủ đề phỏng vấn nhiều phụ nữ đang làm việc tại Hà Nội về lý do vì sao họ đến Hà Nội làm việc. Phần lớn phụ nữ đều phải dậy thật sớm để đi từ quê lên, hoặc trực tiếp ở lại Hà Nội một hai tuần rồi mới về nhà một lần, tất cả đều vì muốn kiếm được nhiều tiền hơn ở Hà Nội để nuôi sống gia đình! Cuộc phỏng vấn đơn giản, lời thoại bằng tiếng Việt kèm phụ đề tiếng Anh, thực sự khiến người xem rơi nước mắt.

Chủ đề của tầng hai là birth, đại khái là kể về những điều liên quan đến việc sinh con, chẳng hạn như cách ghi lại việc sinh con của trẻ, thức ăn trong thời gian ở cữ, trang phục của trẻ nhỏ, v.v. Tôi không hứng thú lắm với gian này nên đã xem xong rất nhanh.

Chủ đề của tầng ba là về cuộc sống của phụ nữ Việt Nam—hay nói cách khác, đó là công việc gia đình của phụ nữ Việt Nam. Sau khi xem xong, cảm nhận của tôi là... họ làm tất cả mọi thứ. Từ lúc bắt đầu, nó giới thiệu về nông nghiệp, thu hoạch, đánh cá, nấu nướng, dệt vải, làm gốm—không có gì bị bỏ qua. Có lẽ vì Việt Nam những năm gần đây lúc nào cũng ở trong tình cảnh chiến tranh và hỗn loạn, những người đàn ông đi chiến đấu hết, nên những công việc nhà còn lại phải do phụ nữ gánh vác.

Chủ đề của tầng ba là về chiến tranh, ngay từ đầu bạn sẽ thấy một bức tường ghi "Bức tường Bà mẹ Anh hùng Việt Nam".

Thấy lạ là sao ai cũng đã lớn tuổi cả, sau khi đọc kỹ phần giới thiệu mới nhận ra rằng ngắm nhìn bức tường này thực ra không phải là điều gì vui vẻ… Đây là để tưởng nhớ những người con trai hay cháu trai của các bà mẹ đã hy sinh nơi chiến trường, điều kiện được chọn là mất từ hai người con trai trở lên, mất đứa con trai duy nhất, cùng lúc mất cả chồng lẫn con trai, hoặc tự mình hy sinh… Người mẹ mất nhiều nhất đã mất tới 10 người con trai và 2 người cháu trai… Chiến tranh thật tàn khốc. Trong bảo tàng, ngoài việc trưng bày nhiều khẩu hiệu khích lệ phụ nữ thời đó tòng quân, còn liệt kê một số hình ảnh và sự tích của các nữ anh hùng.

Tầng bốn giới thiệu trang phục của phụ nữ Việt Nam, phần này bị trùng lặp với những gì đã xem trước đó ở Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, vì vậy tôi xem khá nhanh.

Tầng năm, tức là tầng thượng, là một triển lãm nghệ thuật, có vẻ như không liên quan gì mấy đến phụ nữ Việt Nam, nhưng lại khá đặc sắc. Tuy nhiên chỉ trưng bày 4 tác phẩm của họa sĩ này thôi, còn lại đều đã hết thời gian triển lãm.

Cần bổ sung rằng ở góc tầng bốn có một phòng triển lãm nhỏ giới thiệu các phụ nữ Việt Nam nổi bật đương đại. Một trong những người phụ nữ đó đã cuốn hút sự chú ý của tôi đặc biệt. Cô gái này ban đầu đến Đài Loan để làm việc nhà trong nhiều năm, tiết kiệm được hàng trăm ngàn đô la Đài Loan. Sau khi trở về Việt Nam, cô sử dụng vốn này và kiến thức học được ở Đài Loan để thành lập một công ty trà. Điều này cho thấy rằng những anh hùng không sợ xuất thân hèn mọn.

Khi rời đi, tôi vô tình nhận ra rằng ngay cả cửa sổ kính của bảo tàng này cũng được thiết kế hài hòa với chủ đề của bảo tàng.

Ngoài tòa nhà triển lãm 5 tầng này ra, bên cạnh còn có một tòa nhà triển lãm 1 tầng nữa, tuy nhiên nội dung chủ yếu cũng liên quan đến chiến tranh.

Tôi cảm thấy đây là một khu triển lãm đáng để dành hai tiếng đồng hồ tham quan, tất cả phần giới thiệu đều có tiếng Anh để xem, thông qua góc nhìn về người phụ nữ Việt Nam để hiểu thêm về văn hóa Việt Nam. Ngoài ra cũng hy vọng trong tương lai trong nước sẽ có những khu triển lãm chủ đề tương tự, mẹ là vĩ đại, tôi nghĩ khu này ngoài phần giới thiệu lịch sử ra thì ít nhiều cũng mang tính biểu tượng của sự tri ân đối với những đóng góp của người phụ nữ. Lại đến giờ phải đau đầu vì bữa trưa, vào giữa trưa có rất nhiều quầy hàng nhỏ vây quanh những người đang dùng bữa, ban đầu tôi định chọn chỗ nào đông người để ăn, nhưng thực sự là quá đông đúc chật chội.

Sau đó tôi thấy một nhà hàng khác cũng đông khách không kém, nằm gần nhà thờ, nên quyết định thử xem sao.

Sau khi vào, tôi liền tìm hiểu xem mọi người thường gọi những món gì, có vẻ như hai món được gọi nhiều nhất là: chả giò (15000VND) và bánh (55000VND)

Trong chả giò cuốn hai con tôm, chấm với nước sốt ăn rất ngon, còn tô bánh này thì topping vô cùng thịnh soạn có thịt, tôm, trứng, v.v. (vì vậy giá cả cũng không hề rẻ). Nhìn chung món ăn khá ngon, nhưng giá hơi cao. Tuy nhiên thấy khách chủ yếu là người địa phương, có lẽ vật giá ở Hồ Chí Minh thực sự cao hơn. Sau khi ăn xong không nghỉ ngơi nhiều mà đi thẳng đến nhà tù Hỏa Lò, đi bộ từ nhà thờ đến đó mất khoảng 10-15 phút.

Đây là tường ngoài và cửa chính (Vé 30000VND)

Nhà tù Hỏa Lò (Hoa Lo) được xây dựng vào thời Pháp thuộc, chủ yếu giam giữ các tù chính trị chống lại ách đô hộ của thực dân Pháp. Sau khi Bắc Việt Nam thành lập, nơi đây trở thành nhà tù quốc gia giam giữ các tội phạm nghiêm trọng. Trong chiến tranh Việt Nam, một số máy bay ném bom bị bắn hạ, và các phi công bị bắt làm tù binh cũng bị giam giữ tại đây. Hollywood từng lấy đề tài này để làm một bộ phim mang tên "Khách sạn Hà Nội" (Hanoi Hilton), khiến nơi đây nổi tiếng khắp thế giới. Nhà tù Hỏa Lò thời đó trông như thế này, và còn có cả mô hình nữa.

Chuyến tham quan ban đầu chủ yếu giới thiệu về các cơ sở của nhà tù, đây là cổng chính của Nhà tù Hỏa Lô thời đó và những khối đá được sử dụng để xây dựng vào thời điểm đó

Cũng có trang phục của tù nhân từ thời đó

Tù nhân thời đó chủ yếu phải sống trong môi trường như thế này, và ngay cả khi nằm trên giường cũng phải bị cùm chân.

Và bảo tàng vẫn giữ lại một số phòng giam thực tế từ thời kỳ đó.

Cuối cùng, có một công viên tưởng niệm dành cho những vị liệt sĩ khi ấy đang trong tù.

Nhìn chung đây là một khu trưng bày khá tẻ nhạt, thông qua Nhà tù Hỏa Lò để kể lại những câu chuyện trong thời kỳ Pháp thuộc (cũng có đề cập một phần đến Chiến tranh Việt Nam). Vì thời gian có hạn cộng với hứng thú không cao lắm, nên tôi cũng không đọc kỹ nội dung thuyết minh. Thời gian tham quan khoảng 1 tiếng đến 1 tiếng rưỡi.