Mái nhà Huế: nơi một chiếc lá quyết định trở thành con rồng

Nếu chịu khó ngẩng đầu lên khi đi trong Đại Nội, bạn sẽ thấy một chuyện lạ: các đường hoa văn trên mái không đứng yên. Chúng biến hình.

Bản vẽ tư liệu thời Pháp trên đây ghi đúng cái tên của nó: "Feuillage se changeant en dragon" — chiếc lá đang biến thành con rồng. Bắt đầu từ bên phải là một nhánh lá bình thường, đi dần sang trái thì cuộn lại, mọc vảy, và đến đầu mái thì đã thành đầu rồng có sừng.

Đây là một thủ pháp trang trí cung đình gọi nôm na là hoá — vật này hoá thành vật kia. Lá hoá rồng, mây hoá rồng, thậm chí chữ viết cũng hoá rồng. Nghệ nhân xưa dường như bị ám ảnh bởi ý tưởng rằng mọi thứ đều đang trên đường trở thành một thứ khác.

Vì sao bạn nên để ý: phần lớn khách vào Đại Nội chỉ chụp cổng Ngọ Môn rồi đi. Nhưng thứ tinh xảo nhất ở đây nằm trên cao, ở những chỗ mà chính vua cũng phải ngước lên mới thấy — và nghệ nhân vẫn làm kỹ như thường.

Mẹo nhỏ: mang theo một ống kính zoom hoặc dùng chức năng zoom điện thoại. Đứng dưới nhìn bằng mắt thường thì hoa văn chỉ là một dải nâu vàng nhấp nhô. Zoom vào mới thấy con rồng.