Muốn có thứ gì thì cứ tự làm ra thôi. 〜Chế tác khung tranh ở Hồ Chí Minh〜

Sống ở Sài Gòn, đôi khi tôi cảm nhận thật sâu sắc về sự khác biệt so với Nhật Bản. Ở thành phố này, có những người làm ra đủ mọi thứ. Người sửa quần áo. Người đóng đồ gỗ. Người làm bảng hiệu. Và cũng có cả người làm khung tranh nữa. Hôm trước, ở một cửa hàng tạp hóa, tôi đã tìm thấy một tấm áp phích dễ thương cùng với những cuốn sổ tay.

Một thiết kế thể hiện các quận của Thành phố Hồ Chí Minh bằng màu sắc và họa tiết, càng ngắm càng thấy thú vị. Khi tôi mua một bức về treo ở nhà, chồng tôi cũng rất thích. "Anh cũng muốn treo một bức ở văn phòng nữa." Chỉ với một câu nói đó, chúng tôi đã quyết định mua thêm một bức nữa. Vậy đấy, nếu là ở Nhật thì... Trước tiên là đo kích thước, rồi tìm khung ảnh ở cửa hàng tạp hóa hay trung tâm đồ gia dụng. Nếu không tìm được cái vừa vặn thì đặt mua trên mạng. Nếu là tác phẩm mình thực sự tâm đắc, thì dù biết là đắt vẫn tìm đến tiệm làm khung chuyên nghiệp. Tôi nghĩ đó là quy trình thông thường. Thế nhưng ở Việt Nam thì lại hơi khác một chút. "Cứ mang ra tiệm làm khung là được mà~" Nơi chúng tôi tìm đến là một cửa tiệm nhỏ đậm chất địa phương.

Tranh và ảnh đóng khung trước cửa tiệm

Phía trong là xưởng làm việc. Những mẩu gỗ thừa được chất đống, một chiếc máy cắt được đặt ở đó, và trên tường bày la liệt hàng chục loại mẫu khung tranh.

Màu vàng kim lấp lánh. Vân gỗ trầm lắng. Màu đen hiện đại. Từ loại mảnh mai cho đến loại dày dặn bề thế, thật muôn hình muôn vẻ. Biết chọn loại nào đây. Tôi ngắm nghía hết cái này đến cái kia. Cảm giác cũng hơi khác với khi chọn quần áo. Hơn cả việc chọn một chiếc khung tranh, có lẽ đó là cảm giác chọn cách phô bày tác phẩm. Rồi còn màu tường ở nơi sẽ treo. Màu ánh đèn. Màu sắc, kích thước của những món trang trí khác, vân vân và vân vân. Vì muốn tôn lên màu sắc của tấm poster, nên cuối cùng tôi chọn một chiếc khung đơn giản lấy màu xanh navy đậm làm chủ đạo. Cho cảm giác gọn gàng, sắc nét. Người thợ đo kích thước bằng đôi tay thành thạo, rồi nói: "Mai đến lấy nhé.

Đặt làm riêng mà đến ngày mai đã xong. Cái cảm giác nhanh chóng này cũng rất đặc trưng Việt Nam. Hôm sau ghé lại, quả thật đã hoàn thành. Kính đã được lắp vào, tấm lưng phía sau đã được gắn, đến cả móc treo cũng đã được lắp đặt. Ngay khoảnh khắc được đóng khung, tấm poster vốn chỉ là một tờ giấy đã trở thành một tác phẩm. Quả là điều kỳ lạ. Bên trong vẫn y như cũ, thế mà cách nhìn lại khác hẳn. Khiến ta muốn treo nó trong phòng, và cũng muốn khoe với mọi người. Có vẻ như khung tranh mang trong mình sức mạnh như thế.

Và điều khiến tôi ngạc nhiên chính là giá cả. Chi phí đóng khung lần này khoảng 60 nghìn đồng. Quy ra tiền Yên Nhật thì chỉ khoảng 350 Yên. Dĩ nhiên nó sẽ thay đổi tùy theo kích thước và loại khung, nhưng dù vậy vẫn là một mức giá dễ chịu đến bất ngờ. Sự nhẹ nhàng, thoải mái này. Ở Việt Nam, đôi khi đặt làm còn nhanh hơn là đi dạo tìm kiếm hàng may sẵn. Quần áo cũng vậy. Gối tựa cũng vậy. Đồ nội thất cũng vậy. Và khung tranh cũng thế. Những người thợ thủ công luôn hiện diện ngay bên cạnh cuộc sống thường ngày. Tôi nghĩ đó chính là điều thú vị của đất nước này. Khi bị vây quanh bởi những sản phẩm sản xuất hàng loạt, ta dễ quên mất, nhưng vốn dĩ đồ vật được tạo ra bằng chính đôi tay con người. Trong những con hẻm nhỏ ở Sài Gòn, hôm nay những xưởng làm việc như thế vẫn đang thở và sống động. Có tiếng cưa gỗ, có tiếng lắp kính, và câu nói "tôi muốn trưng bày cái này" của ai đó dần dần thành hình.

Mỗi lần nhìn thấy tấm áp phích, tôi lại nghĩ. Ở thị trấn này, thứ mình muốn không chỉ có mỗi cách là mua. Lựa chọn nhờ người khác làm cho vẫn còn được giữ lại một cách trọn vẹn. Bảng xếp hạng cuộc sống di cư