Vừa vào mùa mưa: vì sao ở Đà Nẵng đừng bao giờ ngồi chờ tạnh

Giữa tháng 9 là mốc mùa mưa ở Đà Nẵng bắt đầu. Trời chưa mưa liên tục ngay, nhưng những cơn chiều đã nặng hạt hơn, và gió đã đổi chiều.

Có một chuyện nên nói trước, vì nó làm hỏng lịch trình của rất nhiều người: mưa ở đây không giống mưa Sài Gòn.

Mưa Sài Gòn là mưa rào đối lưu — ập xuống dữ dội, tầm 30 đến 45 phút rồi tạnh, xong trời lại sáng. Dân trong đó quen tạt vào quán cà phê ngồi chờ, hết mưa đi tiếp, gần như không mất gì.

Mưa miền Trung mùa này là mưa dầm do gió mùa đông bắc. Gió mang hơi ẩm từ biển vào, gặp dãy núi chắn ngang thì trút xuống, và nó có thể trút liên tục hai ba ngày không ngơi. Ngồi chờ tạnh là mất cả buổi, đôi khi mất cả chuyến đi.

Nên cách tính phải khác hẳn: đừng chờ mưa tạnh, hãy xếp lại cái để làm trong mưa. Ai hiểu chỗ này thì mùa mưa vẫn đi chơi được bình thường. Ai không hiểu thì ngồi trong khách sạn bốn ngày rồi về.

Lịch thật của mùa mưa ở đây: bắt đầu khoảng tháng 9, kéo tới tháng 12, nhưng dồn nhất vào tháng 10 và tháng 11. Đó cũng đúng là hai tháng bão và áp thấp nhiệt đới hay vào nhất. Tháng 9 như bây giờ mới là rìa mùa — mưa có, nhưng chưa phải lúc căng nhất.

Riêng Hội An cần biết thêm một tầng nữa. Phố cổ nằm ở vùng trũng hạ lưu sông Thu Bồn, nên khi thượng nguồn Quảng Nam mưa lớn thì nước dồn về, và phố ngập. Chuyện này gần như năm nào cũng có ở tháng 10 và 11, chỉ khác nhau ở mức độ.

Và đừng lãng mạn hoá nó. Ảnh chèo ghe giữa phố cổ trông rất đẹp, nhưng cuối tháng 10 năm ngoái mực nước sông Thu Bồn đo ở trạm Câu Lâu đã vượt kỷ lục năm 1964 khoảng 0,12 mét — nhà cổ ngâm nước nhiều ngày, hàng quán thiệt hại thật sự. Với người sống ở đó thì đấy không phải một trải nghiệm du lịch.

Bây giờ tới phần ít người nói: mùa mưa cũng là lúc miền Trung đẹp nhất trong năm.

Trời ẩm và lạnh dần là điều kiện sinh biển mây trên núi. Những buổi sáng sớm ở Bà Nà, mây đọng kín thung lũng thành một mặt phẳng trắng, chỉ chừa vài đỉnh núi nhô lên. Mùa khô nắng ráo gần như không có cảnh này.

Đổi lại là rủi ro: mây mù dày quá thì lên tới nơi chỉ thấy một màu trắng, cách vài mét không nhìn rõ. Không ai đoán trước được, và đó là phần phải chấp nhận khi lên núi mùa này.

Rồi tới những ngày hửng xen giữa hai đợt mưa. Mưa rửa sạch bụi trong không khí, nên ngay sau khi tạnh hẳn, trời trong đến mức nhìn từ Sơn Trà thấy rõ từng toà nhà bên kia vịnh. Đây là lúc tầm nhìn xa nhất trong năm, và nó chỉ kéo dài đôi ba hôm.

Cây cối cũng vào độ xanh nhất. Ở Mỹ Sơn, gạch Chăm ngấm nước chuyển màu sẫm lại, rêu và dương xỉ bám kín chân tháp, cả thung lũng ẩm và im. Khu đền này hợp với trời âm u hơn là trời nắng gắt — nắng làm nó trông khô và trơ, mưa làm nó trông đúng tuổi.

Và phố cổ Hội An về đêm, sau khi mưa vừa ngớt, là lúc đáng đi nhất. Đường lát đá còn ướt, đèn lồng hắt xuống mặt đường thành từng vũng màu. Mùa này khách cũng thưa hơn hẳn mùa hè, đi trong phố dễ thở chứ không phải chen.

Mấy điều thực tế nên nhớ.

Bỏ xe máy đi. Áo mưa chỉ cứu được cơn rào ngắn, không cứu được mưa dầm nhiều giờ. Đường ngập cục bộ, tầm nhìn kém, mà mấy đoạn đèo như lên Sơn Trà hay Hải Vân thì mặt đường trơn và hay có đá rơi. Mùa này đi xe có tài xế hoặc xe ghép vừa rẻ hơn tiền viện phí vừa đi được đúng lịch.

Xem tin bão, đừng chỉ xem app thời tiết. App chỉ hiện biểu tượng đám mây mưa, giống hệt nhau cho một cơn mưa dầm bình thường và một áp thấp nhiệt đới sắp vào. Hai thứ đó khác nhau hoàn toàn về mức độ ảnh hưởng.

Biển động thì đừng tính đường ra đảo. Tàu ra Cù Lao Chàm ngừng chạy khi sóng lớn, và quyết định đó đưa ra trong ngày chứ không báo trước cả tuần. Đừng đặt nó làm điểm chính của chuyến đi trong tháng 10, 11.

Chuẩn bị sẵn một danh sách trong nhà. Bảo tàng Điêu khắc Chăm ở ngay trung tâm là chỗ trú mưa tử tế nhất thành phố — bộ sưu tập điêu khắc Chăm lớn nhất cả nước, đi kỹ cũng mất một hai tiếng. Ngoài ra là các quán cà phê rang xay, lớp học nấu ăn, và massage.

Ăn thì mùa này lại là mùa ngon. Trời lạnh và ẩm tự nhiên hợp với đồ nước nóng — mì Quảng, bún bò, bún cá, cháo. Đây cũng là thứ dân ở đây ăn thật vào ngày mưa, không phải món dựng lên cho khách.

Cuối cùng: giá phòng mùa này rẻ hơn cao điểm hè khá nhiều, và mọi chỗ đều vắng. Nếu bạn đi để xem và để ăn chứ không phải để tắm biển, thì tháng 10 tháng 11 đổi lại được nhiều hơn là mất.

Ảnh: Vivu Vietnam, Christophe95, RG72 (CC BY-SA 4.0); Andre Hospers, Philip Nalangan (CC BY 4.0) — Wikimedia Commons