Đà Nẵng to gấp chín lần, và không còn quận nào

Có một câu người Đà Nẵng vẫn nói mỗi ngày mà thật ra đã không còn đúng từ hơn ba tháng nay: "quận Hải Châu".

Từ ngày 1 tháng 7, Đà Nẵng không còn quận nào. Không còn huyện nào. Cả tỉnh Quảng Nam nhập vào, và thành phố mới chỉ còn hai cấp: thành phố, rồi tới thẳng phường và xã.

Trước đó, Đà Nẵng là một mảnh nhỏ sát biển: chưa tới 1.300 cây số vuông, khoảng 1,2 triệu người, sáu quận và hai huyện. Trên bản đồ cả nước, nó chỉ là một chấm đỏ.

Bây giờ chấm đỏ ấy kéo từ biển vào tận biên giới Lào. Gần 12.000 cây số vuông, hơn 3 triệu người — rộng gấp chín lần, đông gấp hai lần rưỡi. Hội An là Đà Nẵng. Mỹ Sơn là Đà Nẵng. Tam Kỳ, Cù Lao Chàm, cả vùng núi Trà My xa tít cũng là Đà Nẵng.

Thay cho sáu quận và một tỉnh bên cạnh, giờ là 23 phường, 70 xã và một đặc khu — đặc khu ấy là Hoàng Sa.

Trên giấy thì vậy. Ngoài đường thì khác.

Biển tên đường vẫn thế. Taxi vẫn hỏi "về Hải Châu hay Sơn Trà". Người cho thuê nhà vẫn ghi "quận Ngũ Hành Sơn" trong tin đăng. Ba tháng không đủ để một thành phố đổi cách gọi tên chính mình, nhất là khi cái tên cũ đã nằm trong miệng người ta hai mươi mấy năm.

Chỗ thấy rõ sự đổi nhất là địa chỉ. Một sân golf ở Hội An giờ ghi "phường Duy Xuyên, thành phố Đà Nẵng". Một sân khác ở Thăng Bình ghi "xã Thăng An, TP. Đà Nẵng". Đọc lần đầu thấy lạ, như có ai ghi nhầm. Đọc lần thứ hai mới nhớ ra: không nhầm. Bốn sân golf quanh Đà Nẵng giờ đúng nghĩa là ở trong Đà Nẵng.

Và có một chuyện nhỏ mà vui: cái giọng Quảng "hay cãi" từng là chuyện của tỉnh bên, giờ chính thức là giọng của thành phố này. Không còn ranh giới nào để phân biệt người Đà Nẵng với người Quảng Nam nữa, dù hai bên vẫn sẽ phân biệt nhau còn lâu.

Với người từ xa tới

Nếu bạn đặt phòng ở Hội An và app ghi "Đà Nẵng", đó không phải lỗi. Nếu bạn hỏi đường về "quận Hải Châu" và người ta hiểu ngay, cũng không phải vì quận ấy còn tồn tại — mà vì chưa ai bỏ được thói quen. Và nếu bạn thấy một thành phố mà trong đó có tháp Chăm nghìn năm, có phố cổ, có bãi biển, có ruộng, có rừng và có núi cao hơn 2.000 mét, thì đó là Đà Nẵng bây giờ.

Tên thì rộng ra. Còn chỗ ngồi ăn tối thì vẫn ở đúng con hẻm cũ.

Ảnh: TUBS, Chemistry(NuTech), Contributeur2019, Vuong Tri Binh, Dragfyre — Wikimedia Commons.