Vì sao quả bóng golf có hàng trăm vết lõm nhỏ

Cầm một quả bóng golf lên, ngón tay chạm ngay vào những vết lõm nhỏ phủ kín bề mặt. Phần lớn bóng golf ngày nay có khoảng 300 đến 500 vết như thế. Nhìn qua tưởng chỉ để trang trí, nhưng chính chúng làm quả bóng bay xa.

Ngày xưa bóng golf nhẵn

Trước khi có bóng nhựa, người chơi golf dùng bóng featherie: một túi da khâu tay, nhồi chặt lông gà hoặc lông ngỗng đã luộc mềm. Thợ lành nghề mỗi ngày chỉ làm được vài quả, nên bóng rất quý.

Đến giữa thế kỷ 19, bóng làm từ nhựa cây gutta-percha thay chỗ featherie. Bóng mới tròn và nhẵn. Rồi người chơi để ý một chuyện lạ: quả bóng cũ, đã sứt sẹo sau nhiều lần đánh, lại bay ổn định và xa hơn quả mới tinh. Thợ làm bóng bắt đầu dùng dao, hoặc búa và đục, khắc sẵn vết lên bóng mới.

Năm 1905, kỹ sư người Anh William Taylor đăng ký bằng sáng chế cho một kiểu vết lõm.

Vì sao vết lõm giúp bóng bay xa

Khi bóng bay, có một lớp không khí mỏng ôm sát bề mặt. Với bóng nhẵn, lớp khí này tách khỏi bóng rất sớm, để lại phía sau một vùng xoáy lớn. Vùng xoáy đó níu bóng lại.

Vết lõm khuấy rối lớp khí sát bề mặt. Lớp khí rối lại bám theo quả bóng lâu hơn, tách ra muộn hơn, nên vùng xoáy phía sau nhỏ đi và lực cản giảm hẳn. Thêm một điều nữa: cú đánh làm bóng xoáy ngược về phía người đánh, và nhờ vết lõm, độ xoáy ấy tạo ra nhiều lực nâng hơn, giữ bóng trên không lâu hơn.

Gộp hai điều lại, nhiều nguồn ước tính rằng với cùng một cú đánh, quả bóng nhẵn chỉ bay được khoảng một nửa quãng đường của quả bóng có vết lõm.

Nhiều vết hơn không có nghĩa là xa hơn

Mỗi hãng có một mẫu riêng, số vết mỗi loại một khác. Nhưng con số không quyết định tất cả: độ rộng, độ sâu và cách xếp các vết quan trọng không kém. Vì vậy chẳng có con số nào được xem là tốt nhất.

Lần tới ra sân, ở Đà Nẵng hay ở một sân links sát biển, thử nhặt quả bóng lên nhìn kỹ một chút. Trên đó là hơn một trăm năm người chơi golf đi tìm cách đánh xa thêm vài mét.

Ảnh: TBIT, Geni, Prakul varshney, Stefanschenkon — Wikimedia Commons.